Door Reinier Enzerink (mentor jager) uit het artikel van De Jager editie 6 juni 2025

Jaarlijks is de jachtcursus vol. Tegenwoordig, na de digitalisering van de cursus Jacht en Faunabeheer, zijn er ruim duizend plekken beschikbaar. Deze enorme belangstelling en toestroom van nieuwe mensen is natuurlijk het grootste compliment dat je als jagersgemeenschap kunt krijgen. Bij de toegang tot ‘ons wereldje’ is stelselmatig sprake van filevorming. Overigens wel hoog nodig, want het jagersgilde vergrijst, meer nog dan menig andere mensenpopulatie in Nederland. Hoog tijd voor verjonging! Waarom? De eisen die aan de Nederlandse jager gesteld worden, zijn de laatste jaren flink toegenomen.

Jagen is allang niet meer alleen vrijblijvend peuteren voor een haas of een eend in het jachtseizoen. Van jagers wordt verwacht dat ze maatschappelijke doelen behalen: landbouwschade voorkomen en populaties beheren. In ons land gaat het daarbij vooral om reeën, zwijnen en ganzen. Deze soorten succesvol en voldoende effectief bejagen, vraagt veel tijd en energie. Daar kunnen we de nieuwe jagers goed bij gebruiken. Helaas is het niet zo eenvoudig, want jachthouders houden vaak vast aan hun eigen veld.

Beginnende jagers lopen vaak tegen dichte deuren, worden van het kastje naar de muur gestuurd en in de randen van onze jachtvelden gaan tegenwoordig schietteams in het broedseizoen de ganzen te lijf. Het is dus hoog tijd voor tips voor beginnende jagers die niet vanzelfsprekend via familie of vrienden een jachtveld inrollen. Hoe kom je dan aan jachtgelegenheid?

NIET IEDERE SCHUTTER IS EEN JAGER

Allereerst is het zaak om voor jezelf de vraag te beantwoorden: wat betekent jagen voor mij? Wat wil ik en wanneer ben ik tevreden? Voor de meeste Nederlandse jagers betekent jagen vooral buiten actief zijn, onderdeel van de natuur zijn en wild oogsten. Maar daarvoor heb je wel een jachtveld nodig of iemand waarmee je op pad kunt. En zoiets kun je niet forceren. Mogelijkheden om ergens jachtgelegenheid te kopen leveren eigenlijk nooit duurzame leerervaringen op. Zo werd ik zelf aan het begin van mijn jachtveldloze jachtcarrière ook genadeloos opgelicht in Nederland en Duitsland. En ik ben zeker niet de enige. Gretige beginnende jagers zonder jachtgelegenheid duiken overal bovenop, en daar maken sommigen blijkbaar graag misbruik van. De basismentaliteit van een beginnende jager moet leergierigheid zijn, vervolgens moet je een jachthouder tegenkomen die trots is op zijn jachtvaardigheid en die deze ook graag overdraagt. Na een eerste ontmoeting moet vervolgens het vertrouwen groeien, waarna een gezamenlijk jachtavontuur tot de mogelijkheden behoort.

JAGEN IS NIET MAKKELIJK
Laat één ding duidelijk zijn voor beginnende jagers: jagen leer je in het veld en niet uit boekjes of op een schietbaan. De beschikbare cursussen kunnen een goede start ondersteunen, maar zijn slechts een begin. Dus ga niet naast de telefoon zitten, ga naar buiten! Ga bijvoorbeeld reeën kijken en bekwaam jezelf in het aanspreken van reewild. Wie als beginnend jager wordt uitgenodigd op de duiven, ganzen of een bok beschikt over de juiste instelling als hij zijn gastheer laat weten dat hij graag eerst eens meegaat om te kijken en ervaring op te doen. Jagen begint immers met kijken, wild observeren en vragen stellen aan ervaren jagers. Jagen met lokkers en lokfluit is echt een vaardigheid, misschien zelfs wel een ambacht. Hetzelfde geldt voor het aanspreken van de wildsoorten, het observeren van het veld en het vinden dan wel creëren van een goede verstopplek. Leer eerst alle facetten van de jacht goed kennen en beheersen, dan komt het schieten van een stuk wild er op korte termijn wellicht bij.

JAGEN IS BENUTTEN EN BENUTTEN IS
SCHADEBESTRIJDING
Wat een jager schiet dat eet hij of zij (samen met anderen) op. Zo hebben we het als jagers met elkaar afgesproken in onze gedragscode, de weidelijkheidsregels. Helaas is de praktijk anders. Vooral ganzen worden regelmatig, massaal dan wel structureel, weggegooid door jagers. Vaak zonder dat moeite is gedaan om serieus te zoeken naar manieren om het geschoten vlees wél te benutten. Dit feit wordt extra wrang als we gaan kijken naar de motivatie van veel beginnende jagers: willen weten waar het vlees op hun bord vandaan komt en hier zelf in willen voorzien. Met stip maatschappelijk gezien de beste reden om een dier te schieten: benutting. Aan jachthouders dan ook de oproep om de benutting van de jachtbuit ter hand te nemen. Heb je daar zelf geen tijd voor, zin in of energie voor? Vraag dan een beginnende jager mee en spreek af dat hij of zij de benutting voor de rekening neemt!